Stedenbouwkundige studie ,VOP locatie Zuid te Vlaardingen

ontwerp:
bureau MASSA; Koos Kok
team:
Renate Trouwborst, Lieke Sauren
opdrachtgever:
Gemeente Vlaardingen
plan:
126 woningen en parkeergarage 358 pp; 2011

De VOP-Zuid locatie is een cruciaal stadsdeel tussen station en centrum. In het structuurplan wordt dit onderschreven: de ambitie om de stad met het water te verbinden kan niet waar gemaakt worden zonder de aanpak van dit stadsdeel. Het is te belangrijk om te laten liggen.

Dit gebied kent een voorgeschiedenis waarbij eerdere ontwikkelingen niet van de grond zijn gekomen. Er zijn verschillende oorzaken; de complexe situatie van meerdere grondeigenaren in het gebied met verschillende belangen, het is een gebied met historisch belangwekkende panden, veel achterstallig onderhoud, een fikse parkeeropgave en een binnengebied waar reguliere planvorming op stukloopt. Hoe dit aan te pakken?

Er bleek veel materiaal voorhanden te zijn, maar een goed overzicht ontbrak. Deze studie bundelt de informatie, zodat er een beter beeld te vormen is van de problematiek en de mogelijkheden. De eerste vraag van de gemeente was om drie scenario's in beeld te brengen voor het binnengebied; daar is een keuze in gemaakt. Wij hopen met deze studie het overzicht te bieden om de richting te kunnen bepalen naar een duurzaam herstel en ontwikkeling van dit waardevolle stadsdeel.

PLANCONCEPT
Het plan bestaat uit twee componenten die niet zonder elkaar kunnen; het binnengebied met de pleintjes en doorsteekjes en de bonte verzameling historische panden die het plan omsluiten. Wonen in de randen wordt pas echt aantrekkelijk met een hoogwaardig binnengebied. Wonen in het middengebied kan niet zonder opgeknapte randen. Met name de kwaliteit van de achtergevels laat te wensen over. Daarnaast wordt het binnengebied geafficheerd met (de kwaliteit van) de randen. Het planperspectief wordt gedragen door de combinatie van beide.

PLANOPZET
Het binnengebied is uitgewerkt met het Flex-Up concept:flexibele daktuin-woningen in een 'rug aan rug' typologie. Voorwaarde is dat de daktuinen volledig worden uitgevoerd; als een volwaardige buitenruimte qua maat en privacy. Dan is een verkaveling met een fijne korrel mogelijk omdat de woningen op de begane grond geen achterkant meer kennen. De woonblokken met 4 of 6 woningen hebben alleen maar voorkanten en kunnen dus vrijelijk gepositioneerd worden. Veel woningen hebben een overhoekse oriëntatie die een dichtere verkaveling mogelijk maakt. Met rugwoningen is het ook mogelijk om dode gevels 'af te zomen'. Het woongebied wordt dan een open ontspannen structuur van pleintjes en doorsteken zonder auto en met een semi-publiek karakter. In de maquette is geschoven met de blokken totdat de oriëntatie vanuit de woningen en de ruimtelijkheid van 'pleintjes en doorsteken' optimaal werd. Tevens is de wandelroute door het gebied zorgvuldig ingepast.

Cruciaal voor het welslagen van het plan is de ruimtelijke kwaliteit en de stedelijke inrichting van het openbaar gebied tussen de woonblokken. Een flink aantal bomen, soms los in de bestrating, soms geplant in grote stedelijke plantvakken geven het woongebied een aangename en groene verblijfskwaliteit.

PARKEREN EN OPENBARE RUIMTE
Er dient er een behoorlijke hoeveelheid auto's opgenomen te worden in het plan. Door slim gebruik te maken van het aanwezige hoogteverschil tussen de Parallelweg en het binnenterrein is het haalbaar een garage te maken. Deze ontwikkeling wordt gecombineerd met nieuwbouw ter plaatse van het oude belastingkantoor. De parkeergarage heeft een eenvoudige compacte hoofdvorm. Op en aan de rand staan woonblokken die de overgang in het terrein begeleiden. Met luie trappen en taluds kunnen op het binnengebied de hoogteverschillen overbrugd worden. In de vernieuwde touwbaan kan een flauwe hellingbaan gerealiseerd worden naar het dek.

STRATEGIE Hoe nu verder?
Voorop staat het belang van een gedeelde planvisie, gedeeld door politiek, gemeente in brede zin, bewoners van Vlaardingen, participerende ontwikkelaars, bedrijven en eigenaren. Vanuit die planvisie is een stapsgewijze ontwikkeling voorstelbaar.
Uit het verleden is gebleken dat het initiatief vanuit de markt niet tot een voldragen, op zich zelf staand plan heeft geleid. Deze studie biedt dat perspectief wél: Het lijkt logisch dit plan een leidraad te laten zijn voor de selectie van geschikte partijen. Eerste stap is dat de gemeente zich commiteert aan het plan en zich uitspreekt over de invulling op het binnengebied en de 'aangrijpingspunten'. Met dit commitment zijn andere partijen te benaderen om te peilen of samenwerking mogelijk is.