Stedenbouwkundige Studie Zuiderkerkstraat, Zwolle Centrum

ontwerp:
bureau MASSA; Koos Kok
team:
Karine Schenkeveld
opdrachtgever:
Woningstichting Openbaar Belang
plan:
herstructurering 47 woningen: appartementen, herenhuizen en dakterraswoningen op parkeergarage 254 plaatsen; 2005-2006, niet uitgevoerd.

Rondom het historische hart van Zwolle staat het omliggende stedelijk weefsel behoorlijk onder druk van de parkeerbehoefte. Deze vraag heeft een aantal bouwblokken met een van oorsprong groene binnenruimten uitgehold tot versteende parkeerterreinen. Dit schetsplan onderzoekt de mogelijkheid om zo’n parkeerterrein te transformeren in een nieuwe, levendige buurt. De nabijheid van het centrum, de singels en de sfeer van de bestaande stad zijn kwaliteiten die zo’n ontwikkeling mogelijk maken, maar ook de plicht met zich meedragen op die kwaliteiten aan te sluiten en die te versterken.

Het planopzet vormt een schakel in de (wandel) route naar het centrum. De doorgaande slingerwand begeleidt  de doorsteek over het plangebied van de Zuiderkerkstraat naar de Burgemeester van Roijensingel. Haaks hierop een buurtje met stegen en pleinen met een specifieke verblijfskwaliteit.  De stegenstructuur heeft een intieme sfeer, waar smalle steegjes met elkaar verbonden zijn door middel van wat ruimere ’buitenkamers’. Het gebied krijgt hiermee een sterke eigen identiteit, terwijl de buurt ook een duidelijke openbare kwaliteit heeft door de overzichtelijke pleinachtige doorsteek. Het plein ligt gedurende de dag onbelemmerd in de zon, en in de winter zorgt de lage middagzon voor een mooi lichtspel op het plein.

In maquettevorm zijn verschillende verkavelingen onderzocht. Het bleek dat de dichtheid niet toenam bij de wat ‘saaiere’ verkavelingen. Uitgangspunt zijn kwadrantwoningen die flexibel staan opgesteld en zo kunnen reageren op de directe omgeving. Zo is er wat ruimte gelaten voor het uitzicht vanuit de aangrenzende kantoren. De dwaalstructuur geeft dus mee waar dat moet zonder dat het kantoorgebouw of het parkeerterrein gaat domineren over het plan.

De slingerwand is opgebouwd uit verschillende woningtypen die steeds reageren op de naastliggende context. In de overgangen is de wand geleed om de lengte te breken en de verschillen in de achterliggende structuur te accentueren. Bij de Singel start de wand met een smalle kop die de nieuwbouw zal representeren aan de stad. Er is hier ruimte gereserveerd voor een parkeergarage-entree (zie kaft). De woningen zijn alleen naar de westzijde geƶrienteerd, de achterzijde is vooralsnog gesloten. Verderop, in het middendeel, zijn gezinswoningen met tuinen te vinden. Deze tuinen sluiten mooi aan op de bestaande tuinen. Aan de Zuiderkerkstraatzijde ronden appartementen in drie lagen het plan af.

Het plan is ook op een hoger schaalniveau sensitief: de woningen aan de westzijde zijn wat opgeschoven om ruimte te maken voor het monumentale pand aan de Singel en een zichtlijn naar de Peperbus in het oude centrum. Ook is op stedelijke schaal duidelijk dat de woningen in de stegenstructuur in hun strakke geometrie stroken met het complex van de GGD, terwijl de slingerwand aansluit op de meanderende structuur van singelwanden en die van de Zuiderkerkstraat.