Kinderhospice, Capelle a/d Ijssel

ontwerp:
bureau MASSA; Koos Kok
uitwerking:
Torsten Sack
opdrachtgever:
Com.Wonen (nu Havensteder) / Leger des Heils
plan:
Kinderhospice met 12 plaatsen, 4 logeerplaatsen en voorzieningen, bruto 1250m2
2003 - 2005; niet uitgevoeerd

Het vervullen van deze opdracht ervaren wij als een grote eer: een huis te ontwerpen voor zieke kinderen. Meer nog dan bij andere opdrachten is het binnenkomen, de overgangen naar buiten, de sfeer, een praktisch gebruik en de vanzelfsprekendheid van dit gebouw van ‘levensbelang’. We hebben geprobeerd het gebouw met kleur, dakvorm en elegante verhoudingen een lichte optimistische uitstraling te geven.

Locatie
Een groene plek met vier verschillende zijden: groen en water, de koppen van laagbouwwoningen, een school met pleinen en een geknikte hoogbouwschijf. Het wat verscholen speelterrein krijgt een nieuwe bredere toegang naar de buurtstraat. Het hospice ligt wat verder van de hoogbouw af en laat de grootste terreinmaat aan de tuinzijde. De tuingevel van de Hospice is op de zon georiënteerd, aan deze zijde zullen dan ook de kinderkamers en de woonkamer komen te liggen. Bij de positionering is zoveel mogelijk rekening gehouden met bestaande bomen.

Concept
De gebouwopzet is bepaald door een aantal bekende typologieën te vergelijken en te beoordelen op hun waarde voor dit plan. In relatie tot het programma is er uiteindelijk een overtuigende hybride ontstaan; die van de Patio-Villa.
Één gebouw, een huis (villa) waarin de patio’s naar buiten gericht zijn; als intermediair tussen binnen en de buitenruimte. De patio’s geven vorm aan de entree en omarmen aan de tuinzijde een buitenplek. Deze typologie is gecombineerd met de efficiëntie van de middengang, maar dan in een avontuurlijker meer ruimtelijke variant.

Organisatie
Aan de zonzijde liggen alle kinderkamers, de woonkamer en de grote patio. Aan de entreezijde liggen de (ouder-) logeerkamers, de kantoorfuncties en de gebouwtechniek in een aantal clusters. De entreehal verbindt beide verdiepingen in de hoogte, maar ook beide patio’s in de diepte van het gebouw. Deze centrale verbindende schakel biedt overzicht en ruimtelijkheid bij het binnenkomen.

Draagstructuur
De middengangtypologie valt samen met de constructieve opzet van de hospice: de ruggengraat van het gebouw wordt gevormd door twee balken waartussen zich alle techniek verzameld (luchtbehandeligskanalen e.d.). Deze balken worden gedragen door kolommen aan weerszijden van de middengang. De vloervelden dragen dus van langsgevel naar ruggengraat en ook het licht hellende dak wordt op die manier gedragen. De binnenwanden kunnen nu in een licht systeem worden uitgevoerd, waarmee een optimaal flexibele gebouwstructuur ontstaat.

Materiaal
De basis wordt neergezet in metselwerk. Dit materiaal heeft hier de meest directe associatie met een thuis. De teruggelegen balkongevels en de entreepatio worden wit gekeimd/gestucd, waarmee een zonnige uitstraling ontstaat. Zonneschermen met doek in mooie kleurtinten bieden waar nodig beschutting.

Klimaat
Uitgangspunt bij het ontwerp is een klimatologisch comfortabel gebouw. Met dakoverstekken, balkons, zonroosters en automatische zonneschermen wordt het teveel aan zonnewarmte getemperd. Met een luchtbehandelingsinstallatie is het mogelijk de kamers waar nodig extra te ventileren en zo nodig licht te koelen. Met radiatoren en deels vloerverwarming (woonkamer/hal) worden de ruimtes verwarmd.

Duurzaamheid
Duurzaamheid is in onze optiek een breed begrip: het gaat allereerst om een kwalitatief hoogwaardig gebouw wat zorgvuldig is ingepast in zijn omgeving. Duurzaamheid gaat dan vooral over de levensduur, dus over de aandacht en liefde waarmee het nu gemaakt wordt. Dat zal zich later vertalen in de waardering en het behoud van zo’n gebouw. Voorwaarde is dan wel dat de hoofdopzet in het gebruik probleemloos is en door de tijd kan worden aangepast aan nieuwe behoeften. Deze kwaliteiten zijn zoveel mogelijk opgenomen in het ontwerp. Dit ontwerp is niet uitgevoerd, het Leger des Heils trok zich onverwacht terug uit deze ontwikkeling.